Homeopathie, is dat niet gewoon... water?

Misschien. Maar wel water met een verhaal.

De vraag komt meestal wat voorzichtig. 

Alsof iemand eerst even wil aftasten of dit gesprek wel veilig is. Je ziet het soms ook aan hoe iemand erbij gaat zitten. Iets naar achteren. Afwezig roerend in een kop thee.

Niet afwijzend, maar ook niet meteen open.

“Ja, ik hoor er van alles over,” zegt iemand dan. “Maar ik begrijp het niet zo goed.”

Dat snap ik wel.

Homeopathie roept iets op. Nieuwsgierigheid, bij sommigen. Wantrouwen bij anderen. En bij veel mensen eigenlijk allebei tegelijk. Maar, wat is het nu eigenlijk?

Dus ja, het lijkt misschien gewoon water.

Als je het puur chemisch bekijkt, dan blijft er bij veel homeopathische middelen weinig meetbaars over van de oorspronkelijke stof. Daar is niets geheimzinnigs aan. Dat ís zo.

Maar de vraag daarachter is eigenlijk een andere.
Niet: zit er nog iets in?
Maar: wat proberen we hier eigenlijk te doen?
Homeopathie werkt niet vanuit het idee dat je een ontbrekende stof aanvult. Het is geen “tekort aanvullen”-logica. Het gaat ook niet over iets wegdrukken of corrigeren. Het vertrekpunt is anders.

Het vertrekpunt is: wat laat dit lichaam zien? En wat probeert het al die tijd zelf te doen?

Maar wat dóé je er dan mee?

Goede vraag.

In een homeopathisch gesprek gaat het zelden meteen over diagnoses. Het gesprek beweegt langs andere lijnen. Iemand vertelt wanneer klachten begonnen. Wat er toen speelde. Wat verergert. Wat juist verlichting geeft. Hoe iemand slaapt. Hoe iemand reageert op stress. Of iemand het snel koud heeft, of juist warm. Of stilte helpt, of gezelschap.

Dat klinkt voor sommigen vreemd. Wat heeft dat nou met die ene klacht te maken?

Alles, eigenlijk.

Omdat klachten niet losstaan van het leven waarin ze ontstaan. Het lichaam reageert. Past zich aan. Probeert te reguleren. Soms lukt dat soepel. Soms loopt het vast. Dan ontstaat er iets wat we een symptoom noemen.

Homeopathie kijkt niet eerst naar wat er mis is, maar naar hoe iemand reageert.

Dus je behandelt geen ziekte?

Niet op die manier, nee.

Hetzelfde symptoom kan bij twee mensen iets totaal anders betekenen. De één herstelt snel na ziekte, de ander blijft hangen. De één krijgt klachten na spanning, de ander juist als de spanning wegvalt. Dat zijn geen details. Dat zijn de hoofdzaak.

Een homeopathisch middel wordt gekozen omdat het past bij dat totaalbeeld. Niet omdat het “goed is voor hoofdpijn” of “bij eczeem hoort”. Dat maakt het meteen minder voorspelbaar. En daar worden mensen soms onrustig van.

En daar begint zeker de controverse?

Ja. Precies daar.

We zijn gewend geraakt aan zekerheid. Aan protocollen. Aan weten waar je aan toe bent. Homeopathie biedt dat niet in de vorm die we gewend zijn. Het vraagt iets anders: aandacht, tijd, nuance.

Daarnaast is er terecht kritiek. Er zijn mensen die te grote claims doen. Die beloven wat ze niet kunnen waarmaken. Die reguliere zorg wegzetten als vijand. Dat doet het vak geen goed. Dat doet mensen geen goed.

Maar de discussie blijft vaak hangen op één punt: het kan niet, dus het werkt niet.

Dat is een logische redenering binnen één manier van denken. Alleen niet de enige manier om naar de werkelijkheid te kijken.

Maar helpt het dan echt?

Dat is misschien wel de lastigste vraag.

Niet omdat het antwoord ingewikkeld is, maar omdat het antwoord zelden spectaculair is.

Mensen die baat ervaren, zeggen meestal geen grootse dingen. Ze zeggen niet: “Ik ben genezen.” Ze zeggen eerder: “Ik voel me weer wat meer mezelf.” Of: “Mijn lichaam lijkt weer mee te doen.” Of: “Ik herstel sneller.”

Soms verdwijnen klachten. Soms veranderen ze. Soms wordt iets eerst even duidelijker voordat het rustiger wordt. Dat vraagt vertrouwen. En eerlijkheid. Want homeopathie is geen quick fix.

Moet je er dan in geloven?

Nee.

Geloof is hier eigenlijk een onhandig woord. Het suggereert dat je iets moet aannemen zonder te kijken. Homeopathie vraagt juist om kijken. Om volgen. Om waarnemen, steeds opnieuw.

Het vraagt ook dat je onzekerheid kunt verdragen. Dat je niet alles meteen hoeft te begrijpen. Dat is misschien wel het moeilijkste in deze tijd.

Waarom blijft het dan toch bestaan?

Dat is misschien de meest interessante vraag van allemaal.

Homeopathie bestaat al een lange tijd. Niet omdat iedereen erin gelooft. Maar omdat mensen ervaringen blijven hebben die ze niet zomaar kunnen wegredeneren.

Misschien raakt het aan iets wat we onderweg een beetje zijn kwijtgeraakt. Het idee dat het lichaam niet dom is. Dat symptomen betekenis hebben. Dat genezing niet altijd iets is wat je afdwingt, maar soms iets wat je begeleidt.

Dus… wat kan ik ermee?

Misschien niets. Dat kan ook.

Homeopathie is geen pad dat iedereen hoeft te volgen. Het is geen betere zorg. En zeker geen vervanging alleen van alles wat er al is.

Het is een andere manier van kijken. Een andere taal. Een uitnodiging om het lichaam weer serieus te nemen, ook als het geen eenduidig verhaal vertelt.

Niet sneller. Niet harder. Wel aandachtiger.

En soms is dat precies genoeg om iets in beweging te brengen.

Je hoeft er niets van te vinden. Soms blijft het bij lezen. Soms wordt het een gesprek.

Dat is vaak al een goed begin.